Mieke Schenk; een leven vol sportliefde

Het woord ‘opgeven’ kwam niet voor in haar woordenboek

Het was donderdag 15 november 1934. Er blies een koude noordoostenwind over de polders van Anna Paulowna. Op Hoeve Lotmeer aan de Lotweg nummer 26 was het rustig. Boer Klaas Schenk had even geen tijd voor zijn dagelijkse werkzaamheden. In de slaapkamer was in de vroege ochtenduren het wachten op de blijde gebeurtenis, de geboorte van het eerste kind van Betsy en Klaas. Dokter De Vries uit Wieringerwaard was aanwezig. Zuster Loman uit Heiloo, een jaar eerder nog geslaagd voor haar bakerdiploma, stond de dokter terzijde. Om acht uur ’s ochtends was het zover en klonken de huilkreetjes van het meisje dat ter wereld kwam. Mieke. Zes pond schoon aan de haak.

Mieke Schenk, die zou uitgroeien tot een jonge vrouw, gezegend met de sportgenen van haar vader en moeder. Ard was nog in geen velden of wegen te bekennen. Die meldde zich pas tien jaar later op Hoeve Lotmeer. Ard begon zich te roeren in top sportminnend Nederland toen Mieke net was gestopt met haar atletiek carrière op  het hoogste niveau. We zouden het bijna vergeten dat Mieke haar jongste broer kon laten zien hoe goed zij wel was op de atletiekbaan.

De naam Schenk is onlosmakelijk verbonden met de sportgeschiedenis van Wieringerwaard. Zoals de Kaan-familie een grote rol speelde in de historie van de polder, zo was de naam van de familie Schenk gekoppeld aan de sportverenigingen in het kleine dorp in de Noordkop. Dat niet alleen, de Schenken waren goed vertegenwoordigd in het Wieringerwaardse. Loop eens over de begraafplaats achter het Polderhuis en je komt nogal wat grafstenen tegen met de naam Schenk erop gegraveerd. Voor de meeste dorpelingen is de naam tegenwoordig vooral verbonden met die van de familie Klaas en Betsy Schenk en hun vier kinderen Mieke, Jan, Kaak en Ard. De gymvereniging Olympia en voetbalvereniging Wieringerwaard houden de naam Schenk al jaren in ere. Zo groot is de betekenis van de Schenk voor hen geweest.

Sporthart

In dit verhaal gaat het over het oudste kind van Klaas en Betsy Schenk, Mieke. Een vrouw met een gigantisch sporthart, dat helaas in 2015 ophield met kloppen. Mieke was ook een vrouw voor wie niets te veel was en gezegend was met het sporttalent van haar moeder en de inzet en fanatisme van haar vader. Dat was eens een uitspraak van haar onlangs overleden broer Kaak (Klaas).

Na Mieke kwam Jan, het tweede kind van Klaas en Betsy. Zij waren de oudsten van de vier kinderen Schenk. In de jaren veertig kwamen Klaas (Kaak) en Adri (Ard) er achteraan.

Linker foto Mieke en Jan Schenk, 1940; rechterfoto de Schenkjes broederlijk bijeen, klaar voor een optreden. V.l.n.r. neefje Klaas, Kaak, Mieke, Jan en Ard

Het was bijna een generatiekloof tussen de twee jongste en twee oudste kinderen. Mieke en Jan van voor de oorlog, Kaak en Ard, die in de oorlogsjaren werden geboren. Maar in de jaren vijftig waren zij allen op de atletiekbaan te vinden. Er waren wedstrijden waarbij zij alle vier in actie kwamen op alle mogelijke onderdelen die je maar in de atletieksport kunt bedenken. Mieke had al naam gemaakt, zoals haar vader dat voor de oorlog ook had gedaan, zowel als atleet maar ook als schaatser. Vader Klaas zorgde voor de trainingsschema’s, Mieke volgde die trouw op. En met succes.

,,Als kinderen zijn wij met sport opgegroeid’’, zo vertelt zij in een interview met Yvo Grote in de Schager Courant uit de jaren tachtig. ,,Natuurlijk werd je van huis uit een beetje gepusht, maar uiteindelijk beslisten we zelf wat wij er aan wilden doen. Op school bleek ik al aanleg voor atletiek te hebben en dan pik je dat vanzelf op.’’ Op school was de ULO in Schagen, waar zij elke dag heen fietste. Misschien zag zij die dagelijkse fietstochten al als training. Snel doortrappen, des te eerder ben je op school. Regen of geen regen, wind of geen wind, gewoon gaan. Zo ging dat in die tijd.

Nationale titel

Die aanleg voor atletiek heeft Mieke uiteindelijk ver gebracht. Terwijl de naam van Ard in de schaatswereld nog moest worden gevestigd, was Mieke in de jaren vijftig al een grootheid in de atletieksport met topklasseringen op de meerkamp en een nationale titel bij het verspringen.

Mieke werd lid van Olympia, van oorsprong een grote gymnastiekvereniging in de Noordkop, maar later uitgebreid met een  belangrijke atletiekafdeling, waar haar vader de drijvende kracht was. De dochter van Klaas en Betsy had talent. Dat werd al snel duidelijk, zoals in de regionale dagbladen in diverse verslagen werd beschreven .

Het was een stukje tekst op de sportpagina van de Alkmaarsche  Courant uit 1949 die de aandacht trekt. ,,En wat te zeggen van het 14-jarige meisje Mieke Schenk? Zij sprong precies vijf meter ver en won en passant ook het hoogspringen….’’ Het meisje Mieke Schenk diende zich aan.

Veertien jaar en vijf meter verspringen…..Ook in de 21^e eeuw zou je dan als groot atletiektalent worden bestempeld als je dit voor elkaar kreeg. Mieke was ontdekt. Jan Blankers, de toenmalige sportjournalist en atletiektrainer én echtgenoot van Fanny Blankers-Koen – voor wie het niet meer weet: viervoudig olympisch kampioen in 1948 Londen – haalde haar over om mee te trainen met de talenten van de vereniging AV Sagitta in Amsterdam. Dezelfde Blankers, die de vereniging in 1936 oprichtte en voor zijn atletes zo ongeveer een tweede Klaas Schenk was. Toch bleef Mieke haar eigen vereniging in Wieringerwaard trouw. ,,Veel te gezellig’’, vertelde zij in het interview in de Schager Courant.

Zwanenwater

Trainen bij Callantsoog. Mieke loopt op kop, vierde van links vader Schenk, rechts naast hem zoon Ard.

Haar vader stelde wel de trainingsschema’s op. Vier keer per week trainen, ’s ochtends en ’s middags en hardlopen in het weiland. Of bij Callantsoog, het Zwanenwater, waar Klaas Schenk de atletiektalenten mee naar toenam om te trainen.

Vader Klaas zag het talent van zijn dochter, groef een verspringbak in de tuin en liet een hoogspring-standaard voor haar maken. Het was allemaal vanzelfsprekend. Sport hoorde bij het boerenleven, als je wat meer wilt bereiken moest je er wat voor over hebben. Mieke had er geen moeite mee. De successen kwamen en ze behoorde tot de beste meerkampsters van Nederland, resulterend in uitnodigingen voor interlands en andere internationale evenementen in binnen- en buitenland. Maar nooit verloochende zij haar afkomst, haar club, Olympia Wieringerwaard. Zij liep voorop in trainingen en was niet te beroerd samen met haar vader ook trainingen van de Olympia-sporters te verzorgen.

Haar eerste en enige nationale titel behaalde zij in 1954. Zij won het verspringen met een afstand van 5,53 meter. Mieke plaatste zich meteen voor het Europees kampioenschap in Bern, waar zij 12^e werd op dit atletiekonderdeel.  De blonde Noordhollandse atlete was jarenlang het uithangbord van Olympia, alhoewel zij ook lid was van het Amsterdamse Sagitta. In de periode tot 1963 behoorde Mieke Schenk tot de beste Nederlandse meerkampsters.

Olympia

Mieke was ook als gymnaste actief (linkerfoto en helemaal links in actie) en rechts, foto genomen op de atletiekbaan.

Mieke Schenk was ook een gezelligheidsmens. Met vriendinnen ging zij naar de kermis in Wieringerwaard. En bij Olympia nam zij deel aan gymuitvoeringen en daarnaast handbalde zij ook in  het damesteam van Olympia. Waar zij de tijd vandaan haalde, wie het weet mag het zeggen. Rond het midden van de jaren vijftig leerde Mieke Henk de Graaf uit Schagerbrug kennen. Zij raakten verliefd en in 1956 kondigden het tweetal hun verloving aan. Uiteindelijk trouwden zij in 1959. Voor Mieke was het nog geen reden om te stoppen met de topsport. Tot 1963 hield zij het vol, maar na de geboorte van hun eerste kind, Ingrid, hield zij de wedstrijdsport op topniveau voor gezien. Hetgeen niet betekende dat Mieke afscheid nam van de sport. Samen met haar vader Klaas bleef Mieke de trainingen bij Olympia verzorgen, totdat in 1968 de club niet meer levensvatbaar bleek.

De toekomst van Mieke de Graaf met haar gezin lag in Schagerbrug. Daar werd zij lid van de handbalclub HVS en gedurende vele jaren speelde en trainde zij bij de club. Zij bleef haar sporthart trouw. Wat zij ook deed, het ging altijd met volle overgave en zij wist niet van opgeven. Haar kinderen, Ingrid en Eric, waren alles voor haar. Niets was te gek. ,,Ik ging op atletiek bij Trias in Heiloo’’, herinnert dochter Ingrid zich. ,,Zeven jaar lang ging zij met mij mee naar de atletiekbaan, van 1970 tot 1977. Zij had alles voor ons over.’’

Een leven in het teken van de sport, tot ver in haar zeventiger jaren. Totdat de kanker toesloeg. Mieke was echter een harde. Zij liet niets merken, klaagde niet, en wilde dat de buitenstaanders dat ook niet wisten. In de loop van 2015 wist zij, en ook haar kinderen en familie, dat haar leven eindig was. Tot het laatste moment bleek hoe sterk haar karakter was.

Zoals broer Ard in 2015, het jaar waarin Mieke op 80-jarige leeftijd overleed, bij de rouwplechtigheid memoreerde: ,,Er stond een kop op die vrouw, niet te geloven. Ze wist niet van opgeven. Stoppen? Dat kwam niet in  haar woordenboek voor’’. Mieke de Graaf-Schenk kon echter ook accepteren en berustte in haar lot. Haar sporthart hield op met kloppen. De herinnering aan deze bijzondere sportvrouw blijft echter levend.

Bronnen:

Alkmaarsche Courant/ Schager Courant

Ingrid de Graaf

Ard Schenk

Archief gymnastiekvereniging Olympia

Ard Schenk, de biografie – Wagendorp, De Boer, Oosterwijk