Het verhaal van de erker en de schuifwand
De geschiedenis van Wieringerwaard is deels ook het verhaal van enkele grote families in dit polderdorp. Renzelman, Kaan, Schenk…het zijn zo maar enkele namen die het verleden verbinden met het heden. Wie over de twee centrale wegen Noord- en Zuid -Zijperweg rijdt of loopt, ziet links of rechts grote boerderijen, prachtige villa’s of woningen die eens winkels waren of in een enkel geval een herberg.
In dit verhaal gaat het over Dilemma. Een mooie statige villa aan de Noord-Zijperweg, ooit gebouwd in opdracht van enkele leden van de familie Kaan. Er zit een verhaal vast aan deze monumentale woning. Een verhaal dat tot meer dan honderd jaar geleden teruggaat.
Maar eerst Kaan. Dirk Kaan, dijkgraaf. Geboren in 1839, in 1862 getrouwd met Anna Pott en Dirk krijgt met haar tien kinderen. Natuurlijk, het lijkt veel, maar in de 19e eeuw zijn grote gezinnen meer regel dan uitzondering. Dirk Kaan is landman, pacht landbouwgrond in Anna Paulowna en sticht voor eigen rekening het bouwmanshuis Phoenix aan de Lotweg, zo staat in de familiegeschiedenis van Kaan te lezen.
Daarna sticht hij ook nog het bouwmanshuis de ‘Oosthoeven’, ook aan de Lotweg. Dirk Kaan had twee dochters, Sijtje, geboren in 1869, en Maria, die in 1873 het levenslicht zag. Sijtje en Maria bleven ongehuwd. Zij gingen uiteindelijk samenwonen in een nieuw te bouwen huis, Villa Dilemma.
Erker of schuifwand
Villa Dilemma. Deze foto is genomen in 1920.
De bouw vond plaats in 1913 maar de totstandkoming van de woning was nog een dingetje. De grond moest enigszins worden verhoogd en de villa had de steun nodig van honderd heipalen.
Maar dan het ontwerp. Zowel Maria als Sijtje hadden zo hun eigen ideeën over de inrichting van het huis. Eén van de zusters wilde graag een erker aan de voorkant van de woning. De ander wenste een schuifwand midden in de woonkamer als scheiding, want een suite stond toch wel erg mooi. Ze kwamen er niet uit. Wel architect Bakker die een oplossing voor het dilemma wist: de schuifwand kwam, maar eindigde wel in de erker. Het conflict werd in de kiem gesmoord, de twee welgestelde zusters konden op stand leven. De erker was er een beetje voor de sier, maar van buiten ziet het er in ieder geval leuk uit.
Zowel Sijtje als Maria bleven tot hun dood in Villa Dilemma wonen. Als er ruzie zou zijn geweest, dan is die in ieder geval bijgelegd, anders houd je het niet samen zo lang uit in Villa Dilemma, zelfs tot hun dood. Beiden overleden in 1952. Daarna kwam het huis in bezit van de Evangelisatie. Eerst kwam de familie Vliet er in te wonen, later de evangelist Schaap. De laatste dominee die er woonde was ene Van Gaalen.
En is er wat veranderd aan de inrichting? Is die schuifwand er nog steeds? Inderdaad. Nog steeds. De villa is inmiddels door de huidige bewoners redelijk in de oude staat hersteld en het monumentale pand kijkt trots uit op de Noord- en Zuidzijperweg.
Bronnen:
Geschiedenis en Genealogie van de Noord-Hollandse familie Kaan. Diverse auteurs, 2001.
400 jaar Wieringerwaard. Diverse auteurs, 2010.
Website Hervormd Wieringerwaard
Bijzonder interessant verhaal.
Hierin wil ik ook nog even de familie Heinstman onder de aandacht brengen. Verweven met de familie Kaan ,familie Schenk , Ard Schenk. De West Friese familie Heinstman gaat terug tot 1600 in de kop van Noord Holland. Zo was er ook familie connectie met van der Stok ,Fijnheer Blankendael.
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 2
Datum: 28-04-1839
Bruidegom Aarjen Schenk
Leeftijd: 27
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Trijntje Blaauboer
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Schenk
Moeder bruidegom Neeltje Heinstman
Vader bruid Dirk Blaauboer
Moeder bruid Trijntje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: landman
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 3
Datum: 10-05-1840
Bruidegom Jacob Kaan
Leeftijd: 22
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Antje Schenk
Leeftijd: 20
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Kaan
Moeder bruidegom Neeltje Waiboer
Vader bruid Klaas Schenk
Moeder bruid Antje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 9
Datum: 30-04-1843
Bruidegom Albert Kaan
Leeftijd: 20
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Dieuwertje Schenk
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Rens Kaan
Moeder bruidegom Christina Vader
Vader bruid Klaas Schenk
Moeder bruid Antje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: landman
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.33
Gemeente: Den Helder
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 35
Datum: 23-05-1844
Bruidegom Johan But
Leeftijd: 51
Geboorteplaats: –
Bruid Maartje Heinstman
Leeftijd: 52
Geboorteplaats: –
Vader bruidegom Luder But
Moeder bruidegom Maria Hohoff
Vader bruid Arie Heinstman
Moeder bruid Guurtje de Graaf
Nadere informatie beroep Bg.: scheepstimmerman
weduwnaar van Neeltje Griel; weduwe van Johannes Hoogerwerff
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 4
Datum: 03-05-1846
Bruidegom Albert Kaan
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Jantje Schenk
Leeftijd: 22
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Kaan
Moeder bruidegom Sijtje Blom
Vader bruid Klaas Schenk
Moeder bruid Antje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: boerenbedrijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 3
Datum: 30-04-1848
Bruidegom Dirk Kaan
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Aaltje Schenk
Leeftijd: 19
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Rens Kaan
Moeder bruidegom Christina Vader
Vader bruid Klaas Schenk
Moeder bruid Antje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: boerenbedrijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 4
Datum: 30-04-1848
Bruidegom Arien Schenk
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Maartje Geel
Leeftijd: 19
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Klaas Schenk
Moeder bruidegom Antje Heinstman
Vader bruid Cornelis Geel
Moeder bruid Antje Volder
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: boerenbedrijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 5
Datum: 30-04-1848
Bruidegom Jan Kaan
Leeftijd: 22
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Jantje Schenk
Leeftijd: 25
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Kaan
Moeder bruidegom Sijtje Blom
Vader bruid Jan Schenk
Moeder bruid Neeltje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: boerenbedrijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 6
Datum: 30-04-1848
Bruidegom Rens Blaauboer
Leeftijd: 27
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Jantje Schoorl
Leeftijd: 22
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Dirk Blaauboer
Moeder bruidegom Trijntje Heinstman
Vader bruid Klaas Schoorl
Moeder bruid Maartje Geel
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: landman; weduwe van Pieter Erix
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 7
Datum: 20-04-1851
Bruidegom Cornelis Pot
Leeftijd: 25
Geboorteplaats: Callantsoog
Bruid Trijntje Schenk
Leeftijd: 26
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Pot
Moeder bruidegom Neeltje Vader
Vader bruid Jan Schenk
Moeder bruid Neeltje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bd.: landman
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 10
Datum: 04-05-1851
Bruidegom Jan Schenk
Leeftijd: 24
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Ariaantje Vader
Leeftijd: 20
Geboorteplaats: Schagen
Vader bruidegom Jan Schenk
Moeder bruidegom Neeltje Heinstman
Vader bruid Willem Vader
Moeder bruid Neeltje Houvast
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: boerenberijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 4
Datum: 11-04-1852
Bruidegom Dirk Schenk
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Neeltje Kant
Leeftijd: 19
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Klaas Schenk
Moeder bruidegom Antje Heinstman
Vader bruid Pieter Kant
Moeder bruid Geertje Waiboer
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; voogd van de bruid Dirk Kant; toeziend voogd van de bruid Hendrik Waiboer
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 5
Datum: 25-04-1852
Bruidegom Folkert Hessel Lels
Leeftijd: 22
Geboorteplaats: Amsterdam
Bruid Aaltje Schenk
Leeftijd: 23
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Hessel Lels
Moeder bruidegom Maria Elisabeth Flentrop
Vader bruid Jan Schenk
Moeder bruid Neeltje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bd.: landman
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 8
Datum: 30-04-1854
Bruidegom Cornelis Schenk
Leeftijd: 23
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Grietje Kaan
Leeftijd: 23
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Schenk
Moeder bruidegom Neeltje Heinstman
Vader bruid Jan Kaan
Moeder bruid Sijtje Blom
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: boerenbedrijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 9
Datum: 30-04-1854
Bruidegom Klaas Kaan
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Trijntje Schenk
Leeftijd: 20
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Jan Kaan
Moeder bruidegom Sijtje Blom
Vader bruid Klaas Schenk
Moeder bruid Antje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: boerenbedrijf; beroep moeder Bd.: boerenbedrijf
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 10
Datum: 06-05-1855
Bruidegom Florits Blaauboer
Leeftijd: 23
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Maartje Roos
Leeftijd: 25
Geboorteplaats: Harenkarspel
Vader bruidegom Dirk Blaauboer
Moeder bruidegom Trijntje Heinstman
Vader bruid Willem Roos
Moeder bruid Marijtje van Die
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: dienstmeid; beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: landbouwer
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 16
Datum: 07-07-1855
Bruidegom Arie Heinstman
Leeftijd: 35
Geboorteplaats: Zijpe
Bruid Trijntje van Leeuwen
Leeftijd: 23
Geboorteplaats: Schagen
Vader bruidegom Dirk Heinstman
Moeder bruidegom Dieuwertje Kooij
Vader bruid Jacob van Leeuwen
Moeder bruid Maartje Kuiper
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 17
Datum: 07-07-1855
Bruidegom Pieter Vries
Leeftijd: 31
Geboorteplaats: Barsingerhorn
Bruid Reinuw Heinstman
Leeftijd: 24
Geboorteplaats: Zijpe
Vader bruidegom Jacob Vries
Moeder bruidegom Maartje Wit
Vader bruid Dirk Heinstman
Moeder bruid Dieuwertje Kooij
Nadere informatie beroep Bg.: boerenknecht
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: arbeider; beroep moeder Bg.: arbeidster
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 7
Datum: 25-04-1855
Bruidegom Pieter Schoorl
Leeftijd: 22
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Maartje Schenk
Leeftijd: 20
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Klaas Schoorl
Moeder bruidegom Maartje Geel
Vader bruid Jan Schenk
Moeder bruid Neeltje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: landman; beroep vader Bd.: landman
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 7
Datum: 27-04-1856
Bruidegom Cornelis Grin
Leeftijd: 21
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Bruid Neeltje Schenk
Leeftijd: 23
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Pieter Grin
Moeder bruidegom Guurtje Erix
Vader bruid Jan Schenk
Moeder bruid Neeltje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landman
beroep Bd.: boerin; beroep vader Bg.: boerenbedrijf; beroep moeder Bg.: boerenbedrijf; beroep vader Bd.: landman
Bron Burgerlijke stand – Huwelijk
Archieflocatie Noord-Hollands Archief
Algemeen Toegangnummer: 358
Inventarisnummer: 358.139
Gemeente: Wieringerwaard
Soort akte: Huwelijksakte
Aktenummer: 5
Datum: 30-04-1865
Bruidegom Johannes Ludovicus Theodorus Groneman
Leeftijd: 34
Geboorteplaats: Zutphen
Bruid Neeltje Schenk
Leeftijd: 28
Geboorteplaats: Wieringerwaard
Vader bruidegom Johannes Casparus Theodorus Groneman
Moeder bruidegom Florentia Adriana Francina de Bruin
Vader bruid Klaas Schenk
Moeder bruid Antje Heinstman
Nadere informatie beroep Bg.: landbouwer
beroep vader Bg.: grondeigenaar