Het verhaal van de erker en de schuifwand

De geschiedenis van Wieringerwaard is deels ook het verhaal van enkele grote families in dit polderdorp. Renzelman, Kaan, Schenk…het zijn zo maar enkele namen die het verleden verbinden met het heden. Wie over de twee centrale wegen Noord- en Zuid -Zijperweg rijdt of loopt, ziet links of rechts grote boerderijen, prachtige villa’s of woningen die eens winkels waren of in een enkel geval een herberg.

In dit verhaal gaat het over Dilemma. Een mooie statige villa aan de Noord-Zijperweg, ooit gebouwd in opdracht van enkele leden van de familie Kaan. Er zit een verhaal vast aan deze monumentale woning. Een verhaal dat tot meer dan honderd jaar geleden teruggaat.

Maar eerst Kaan. Dirk Kaan, dijkgraaf. Geboren in 1839, in 1862 getrouwd met Anna Pott en Dirk krijgt met haar tien kinderen. Natuurlijk, het lijkt veel, maar in de 19e eeuw zijn grote gezinnen meer regel dan uitzondering. Dirk Kaan is landman, pacht landbouwgrond in Anna Paulowna en sticht voor eigen rekening het bouwmanshuis Phoenix aan de Lotweg, zo staat in de familiegeschiedenis van Kaan te lezen.

Daarna sticht hij ook nog het bouwmanshuis de ‘Oosthoeven’, ook aan de Lotweg. Dirk Kaan had twee dochters, Sijtje, geboren in 1869, en Maria, die in 1873 het levenslicht zag. Sijtje en Maria bleven ongehuwd. Zij gingen uiteindelijk samenwonen in een nieuw te bouwen huis, Villa Dilemma.

Erker of schuifwand

Villa Dilemma. Deze foto is genomen in 1920.

De bouw vond plaats in 1913 maar de totstandkoming van de woning was nog een dingetje. De grond moest enigszins worden verhoogd en de villa had de steun nodig van honderd heipalen.

Maar dan het ontwerp. Zowel Maria als Sijtje hadden zo hun eigen ideeën over de inrichting van het huis. Eén van de zusters wilde graag een erker aan de voorkant van de woning. De ander wenste een schuifwand midden in de woonkamer als scheiding, want een suite stond toch wel erg mooi. Ze kwamen er niet uit. Wel architect Bakker die een oplossing voor het dilemma wist: de schuifwand kwam, maar eindigde wel in de erker. Het conflict werd in de kiem gesmoord, de twee welgestelde zusters konden op stand leven. De erker was er een beetje voor de sier, maar van buiten ziet het er in ieder geval leuk uit.

Zowel Sijtje als Maria bleven tot hun dood in Villa Dilemma wonen. Als er ruzie zou zijn geweest, dan is die in ieder geval bijgelegd, anders houd je het niet samen zo lang uit in Villa Dilemma, zelfs tot hun dood. Beiden overleden in 1952. Daarna kwam het huis in bezit van de Evangelisatie. Eerst kwam de familie Vliet er in te wonen, later de evangelist Schaap. De laatste dominee die er woonde was ene Van Gaalen.

En is er wat veranderd aan de inrichting? Is die schuifwand er nog steeds? Inderdaad. Nog steeds. De villa is inmiddels door de huidige bewoners redelijk in de oude staat hersteld en het monumentale pand kijkt trots uit op de Noord- en Zuidzijperweg.

Bronnen:

Geschiedenis en Genealogie van de Noord-Hollandse familie Kaan. Diverse auteurs, 2001.

400 jaar Wieringerwaard. Diverse auteurs, 2010.

Website Hervormd Wieringerwaard